2004 yılından  itibaren sayılı  Commodore grubu  demolarıyla dikkatleri  üzerine
çekmeyi başardı.  Bunlardan gözüme  ilk çarpan  2004 yılının  Ocak ayında  parti
harici yayınladığı "You Know The Routine" demosuyla "Camelot" oldu.  Aynı  yılın
Nisan ayında ise "You Know The Routine 2" ile "Breakpoint 2004"de  Commodore  64
Demo  yarışmasında  birincilik  aldılar.  Camelot'un  2004'deki  çıkışını   2005
yılında  "Fairlight",  "Booze  Design",   "Dekadence",  "Chorus"  gibi   gruplar
izledi. Aslında bunların arasında en göze batanı 2005 yılında 6  demo  çıkararak
son yıllarda aktivite bazında  bir rekor kıran  Fairlight grubu oldu.  Dekadence
de 2004-2005 yıllarında  kaliteli demolar,  4kb introlar ve  diğer bazı  ürünler
yayınladı. Booze Design'ın  da 2004'de 1,  2005'de 2 demo  çıkardı. Ancak  benim
gözüme  en  çok  batan  grup  tüm  bunların  arasından  bazı  farklı  yönleriyle
sıyrılan Chorus grubu oldu.

1994'de kurulan ve 1996'da yayınladıkları "Rush" isimli demodan  sonra  yıllarca
sessizliğini koruyan Chorus grubu 2004 yılında aktiviteye geri  döndü.  2004'den
itibaren çeşitli  demo,  4kb intro  ve  grafikler yayınlayan  grup  katıldığı  5
farklı partide  3 farklı  kategoride  8 ürünüyle  6  birincilik ve  2  ikincilik
aldı. Grubun en büyük özelliği ise eski ruhu korumasının yanı sıra  "Leon"  gibi
bir grafikere sahip olduğu  için görsel yönden tatmin  edici ve "Clarence"  gibi
bir codera  sahip olduğu  için ise  teknik yönden  yer yer  devrimsel  nitelikte
efektler içeren demolar yapabilmeleri.

2004'deki  "Demode"   isimli  demolarının   ardından  bu   sene   yayınladıkları
"Irrational" demosunu aşağıda teknik yönden değerlendireceği


Irrational:

Demo,  iç  ekranın  kapanışının  ardından  çok  hoş,  full  border  bir   açılış
efektiyle başlıyor. Burada sağ  ve sol borderlar  ekran boyunca açılmış  durumda
ve her  iki yanda  da 2'şer  sprite bloğu  kullanılmış. Bu  4 sprite  tüm  ekran
boyunca multiplexer ile çoğaltılmış. Efektin diğer tamamlayıcı unsuru  için  ise
üst alt borderlar da açılmış ve burada iç ekran rengi  kullanılarak  borderların
dört  yönden   blok   halinde  ekrana   kayarak   gelmesi  efekti   bu   şekilde
gerçekleştirilmiş. Teknik  ve  görsel olarak  oldukça  güzel bir  açılış  efekti
olmuş.
























Bu açılış efektinin ardından Leon'un çizdiği oldukça hoş  tam  ekran (mı acaba?)
bir koala  resim  ekrana geliyor.  Resmin  ekrana  gelişi de  güzel  bir  efekte
bağlanmış. 2x2 karakter  blokluk alanlara bölünmüş  ve her sıradan  4 tane  alan
aynı anda  fade efekti  ile oluşuyor  ve bu  oluşan alanların  üzerinde  beliren
spritelar sağdan ya da  soldan ekranı terk  ediyor. Bu efekt için  de 4x13 =  52
spritelık bir multiplexer kullanılmış. Teknik olarak çok zor gibi  gözükmese  de
grafik  ekrana  geldikten  sonra  4  ekran  yüksekliğinde  orjinal  bir  sinusle
kaymaya  başlayınca  fikrimiz  ister   istemez  değişiyor.  Resmin   çözünürlüğü
160x800, oldukça  hoş değil  mi?  Teknik olarak  oldukça güzel  kodlanmış  ancak
donanımsal  kaydırma   tekniğinden   kaynaklanan  biçimde   ekranın   ilk   dört
karakterlik  alanına  grafik  basılamıyor.  Clarence,  bunu  yan  borderlara  da
çıkarak sağa sola kayan  ve spritelardan oluşan bir  logoyla çözmüş ve o  alanın
da boş kalmasına izin vermemiş.  Buraya kadar iyi hoş  da asıl o alt  borderdaki
de ne  öyle! Alt  borderda bariz  bir şekilde  10 adet  sprite var  ve yan  yana
duruyorlar. Ufak  bir de  sinus  dalga hareketi  yapıyorlar. Bu  Commodore  için
kesinlikle ama  kesinlikle imkansız  bir durum,  VIC asla  böyle bir  şeye  izin
vermez.  Pekala  bordera  sprite  harici  birşey  basılamadığına  göre  bu   alt
borderdaki 9.  ve 10.  spritelar nerden  geliyor?  Aslında bu  $3fff ya  da  tüm
banklar için  genelleştirmek  gerekirse $xfff  hilesi  diye  isimlendirebiliriz.
Her bankın en  son byte'ı alt  ve üst borderlarda  gösterilecek grafik  datasını
taşır. Ancak normal koşullarda  bu tek byte'ı  kullanarak düzgün grafikler  elde
etmek, hele  ki  elde edilen  grafikleri  borderda hoplatmak  zıplatmak  oldukça
zordur ve  8  tane spriteın  birden  kullanıldığı bir  alanda  zamanlamaları  bu
derece   kusursuz   ayarlamak   gerçekten   de   tebrik   isteyen   bir   durum.





















Bu demonun en  çok hoşuma giden  özelliklerinden biri Chorus'un  bizi 10  sprite
basabildiğine ikna etmesi. Çünkü  demonun notunda da yan  yana 10 sprite var  ve
iç ekranda yazıların  üzerinde dolaşıyorlar. Aslında  bu spritelardan ikisi  çok
zekice tasarlanmış birer  bob. Ama  gelin görün ki  hem demoda  alt borderda  10
tane sprite'ı yan  yana görenler  hem de  demonun notunda  iç ekranda  yazıların
üzerinde dolaşan  ve yine  aynı anda  yan yana  gelebilen 10  sprite'ı  görenler
ister istemez Chorus'un  10 sprite basmanın  bir yolunu bulduğunu  düşünüyorlar.
Hayır, hala 8'den fazla sprite aynı sıraya basılamadı. Ama Chorus'un  bu  konuda
güzel  bir  ikna  yeteneği  olduğunu  itiraf  etmek  lazım.  Ben  olsam   demoya
IRRATIONAL  yerine  RATIONAL   ismini  koyar  ve   bu  10  sprite   probleminden
kurtulurdum.

Bu bölümü seyretmeye  doyamıyoruz. Hele  ki 4  ekranlık grafik  bir harika.  Ama
sonunda istemeye  istemeye elimiz  space tuşuna  gidiyor ve  bir sonraki  bölüme
geçiyoruz. Bu cümleden de  anlayacağınız gibi bu demo  bir trackmo değil,  press
space demosu.  Sıradaki  bölüm  bir  AFLI  plazma.  Efekt  alanının  çözünürlüğü
280x140. 2 raster  satırında bir  tarama yakalatılarak  renkler değiştirilen  ve
tech-tech   mantığıyla   da   sola   kaydırılan   bir   efekt.   AFLI   modeunda
kullanılamayan  sol  üç   kolonluk  alan   multicolor  spritelarla   kapatılmış.
Aşağıdan geçen  kayan yazı  ve  yazının arkasından  dönerek ilerleyen  8  köşeli
yıldız      animasyonu      bölümü      tamamlayan      unsurlar       olmuşlar.























Bir  kez  daha  space'e  bastığımızda  bu  devirde  bir  çok  kişinin  kodlamaya
girişmeyeceği bir bölüm  karşımıza çıkıyor.  Yan borderlardan da  geçen 25  adet
kayan yazı. Kısacası iç  ekranın tamamı boyunca yan  borderlar açılmış ve  sağda
solda 3'er,  toplamda  bir  sırada 6'şar  sprite  kullanılarak  bir  multiplexer
yapılmış. Ancak bu bölümün  gerçekten de teknik  bazı zorlukları var.  Bunlardan
en  önemlisi  yan  borderları  da  kullanan  25  tane  kayan  yazıyı  aynı  anda
kaydırmanın mümkün olmaması. Ancak  zaten bu bölümde  buna çözüm bulunamamış  ve
yazılar duraksayarak  ilerliyorlar  ve  hep beraber  güzel  bir  dalga  görünümü
oluşturuyorlar. Ama  elbette  ki bu  duraksama  yalnızca hoş  bir  efekt  olarak
değil, zamanlamanın 25  sıra yazıyı birden  kaydırmasına yetmeyeceğinden  dolayı
konulmuş. Bu  bölümde göze  hoş görünen  şeylerden biri  de arka  plan  renginin
geçen raster renkleriyle  değişmesi. Yan border  açma konusunda eğitici  döküman
olabilecek bir bölüm bu kayan yazı bölümü. Ancak yine de günümüzde  demo  efekti
olarak çok da ilgi çekici olduğunu söyleyemem.

Yalnızca 4  bölümden  oluşan bu  kısa  ama  tatmin edici  demonun  son  bölümüne
geldiğimizde bizi  öncelikle  Leon'un güzel  bir  grafiği karşılıyor.  Bu  resim
ekranı terkettiğinde  ise  split  benzeri güzel  bir  ekran  karşımıza  çıkıyor.
Sinus hareketine  bağlı  bir  şekilde her  raster  satırında  ekran  istenildiği
yerden ortadan ikiye bölünüyor. Arkadan kayan renkler multiplexer  spritelar  ve
ekran ise 320x200  hires grafik ekranı.  Aslında herhangi bir  split söz  konusu
değil.  Efekt   yalnızca   hafızaya   açık  olarak   yazılmış   hızlı   transfer
rutinlerinden ibaret. Bu son bölüm için demonun geneline göre görsel  ve  teknik
anlamda zayıf bir bölüm diyebiliriz.






















 
Demo tekrar eden  bir yapıda, son  bölümden sonra yine  başlangıç bölümüne  geri
dönüyor. Bu da  akıllara 2004 yılının  en çok beğenilen  demolarından biri  olan
"Booze Design"ın "Cycle" demosunu getiriyor.

Genel bir  değerlendirme  yapmak  gerekirse  Irrational,  Chorus'un  geçen  sene
yayınladığı Demode  isimli  demosuna göre  daha  az bölümden  oluşuyor  ve  daha
basit bir demo. Ancak yine de çok temiz programlanmış olması,  Leon'un  kaliteli
grafikleri  ve  "Drax",  "Fanta"   ikilisinin  müzikleriyle  birleşince   ortaya
bambaşka bir  sonuç  çıkıyor.  Press  space  tipi  olması  ise  80lerin  90ların
demolarıyla  büyümüş  scenerlarda   hoş  bir   nostalji  uyandırıyor.   Kısacası
Irrational  çok  uzun  bir  demo   olmamasına,  "Arok"  partisinde  alel   acele
bitirilmiş  olmasın  rağmen,  Arok  partisinin  birincisi  ve  2005  yılının  en
iddialı demolarından biri olmayı başardı.

Chorus grubu şu  an için hemen  hemen Clarence ve  Leon'dan ibaret  sayılabilir.
Diğer bütün elemanlar gruptan ayrılmış durumda. Ancak bu iki scener 10   kişilik
bir  gruba   bedel  faliyet   gösteriyor.  Özellikle   Leon'un   son  zamanlarda
yayınladığı "Dream  Land",  "Death  Land" ve  "Nightmare"  gibi  seri  halindeki
grafikleri ile grup  demo harici de  aktivitelerini sürdürmekte. Chorus  yeniden
aktivite  göstermeye  başladığından  beri  2004'de  yayınladığı  1  demo  ve   1
grafiğin ardından 2005  yılında 1  demo, 1  4kb intro  ve 9  grafikle aktif  bir
şekilde yoluna  devam ediyor.  Ben  de Chorus'un  bir destekçisi  olarak  onlara
2006'da da  başarılar diliyorum.  Umarım 2006'da  aktivite yönünden  Fairlight'ı
geçerler ve bu sayede eski  ruhla kaliteyi birleştiren nice demolar  seyrederiz.

Commodore  64  demo   gruplarına  oy  kullanacağınız   zaman  Chorus   aklınızda
bulunsun, oylarınızı sonuna kadar hak eden bir grup. Eğer benim  gibi  demoların
tasarımından  çok  teknik  programlamasına  ilgi  duyuyorsanız,  Chorus   favori
grubunuz olma yonunda ilerliyor. Yeni Chorus demolarını dört  gözle  bekliyoruz.
Başarılar Clarence, başarılar Leon.

Benimle irtibata geçmek isteyenler için e-mail adresim;
[b]skate@glance.ws

Emir Akaydın
Skate / Glance[/b] 