[title = Amiga Demolarını Anlamak ]

Bir demo izlenmesi söz konusu oldugunda, demoyu izleyen her kişinin farklı şeyleri beğeneceğini söylersek yalan olmaz sanırım. Bu beğenide ki ayrım scener olup olmamakla başlayıp, sonrasında ilgi alanına, eğitimine, daha önceden izlemiş olduğu demolara.. gibi uzayıp giden kriterlere göre değişecektir.

Şüphesiz ki izlenen demonun hangi platform için yazıldığıda izleyicinin takdirini etkiler. Bu konuda [b]PC[/b]'yi ayrı tutmak lazım keza [b]C64, Amiga, Atari[/b] gibi (eğer kullanıcı ek şeyler takmadı ise) bilgisayarlarda herkesin kullandığı bilgisayar bir diğeri ile aynıdır.

Amiga söz konusu olduğunda bilgisayarın sınırları bellidir. Aslında burda sınır olarak kastettiğimin [b]Amiganın kitapçığında geçen teknik yetenekler[/b] olduğunun kayıtlara geçmesini istiyorum.

Yani 4 kanal ses özelliğine sahip bu bilgisayarda [b]Startrekker[/b] gibi 8 kanal bir music tracker yazmak bilgisayarın sınırını aşmak degil, 2'li ses buffer'larını output etmeden önce mix etmektir ancak düşünce itibari ile ve coder'ının oturup bunu yazmasi ile takdir etmek gerekir. Startrekker'ı ek olarak içindeki assembly editörü ile isteğinize göre ek ses efektleri yazmanıza olanak verdiği için fazladan takdir etmekte sakınca yoktur. Sevgili arkadaşımız [b]Orhan Dağıştanlı[/b]'nın, Amiga'da disketleri 880kb yerine 1.4mb'a formatlayan bir driver yazması ise sınırı aşmak kabul edilebilir. Keza C64'de borderları açma olayındaki gibi, [b]mevcut donanımın tweak edilmesiyle[/b] Amiga'nın standart olarak verdiği desteğin üstüne çıkılmıştır.

Konumuz olan Amiga demo takdirine geçer isek, tabi ki yapılmış her ürünü bir uğraş içerdiği için takdir etmek lazım gelir. Sonucta scene adına bir ürün çıkmıştır. Tabi "[b]çıkartmasalardı daha iyiydi[/b]" türünden ürünlere de rastlamak mümkün. 'teknik ayrıntılara pek girmeden demoları anlatmak, sanırım daha genel bir izleyici kitlesine ulaşacaktır' diye düşünerek anlatmaya calışacağım.

Başlangıç dönemi (1985-1990), intro ve demolar "gösteriş" içindi ve daha önce bir demo scene var olmamış olmasının verdiği rahatlıkla "[b]ilkleri[/b]" yapma şansına sahiptiler. Bir yandan bilgisayarlarının yeteneklerini keşfederken, diğer yandan da "[b]bunu nasıl yapmış yahu[/b]" dedirtmek amaçlıydı.

Bu dönem içinde bolca, [b]Sprite/Bob[/b] ve [b]Copper[/b] efektleri görmek mümkün. Birbirinden renkli [b]Copper Barlar, sinus haraketleri yapan spritelar[/b] en cok görulenleridir. Amiga'daki ilk introlarda sadece bir [b]Scroller ve loop eden dijital bir müzik var iken[/b], ekranın altında üstünde ortasında [b]Gradient Copperlar[/b] vardı. Introlar ilerledi, gelişti ama bu sevdadan vazgeçilmedi. Yukarı aşağı hareket eden, birbirinin üstünden geçen copperlar, hatta [b]diklemesine (sahtede olsa) copper barlar[/b] uzun süre ekranlarımızı işgal etti. Bu copperları böldüler, sinus yaptırdılar, aklınıza gelmeyecek bir sürü şey sundular. En kötü ihtimal aslında tek renk olan scroller font'unu renklendirmek için background olarak gördük onları. Buna şaşmamak lazım çünkü bir yandan copperı kullanmayı öğreniyorduk. Örnegin ayna efektini yapmak copperla cok kolaydı, bir sürü code yazmak yerine işi o hallediyordu. Dönemin grupları halen zevkle izlenebilecek güzel ürünler sundular.

İkinci dönem (1990-1995), yeni efektlerin yanı sıra amaç daha çok güzel grafik ve müzikler içeren intro ve demolar sunmaktı. Bu dönem altın çağ olarak kabul edilebilinir. Bugün izlerken kötü olmuş diyebileceğiniz 4-5 intro'yu, [b]araya bir loader ekleyerek megademo[/b] olarak yayınlarlardı. Ama çok iyi hatırlıyorum ki, aklıma ilk gelen olarak [b]vision megademo[/b]'yu ağzım açık izlemiştim.. Şimdi izlediğimde çok komik geleceğinden eminim.

Üçüncü dönem (1995-), daha çok üç boyutlu içeriğin bol olduğu bir dönemdir. Bu dönem içinde bolca [b]vektor, texture, shading[/b] görmek mümkündür. Takdir konusunda yanıltıcı olabilirim [b]keza oldskool[/b]'cuyum.. TBL'nin demolarını izler, helal derim ama bir kere izleyip bırakacağım tür demolardan..

Türk demo scene'inin bu tarihteki yeri, bence aslında oldukça gurur vericidir. Keza neredeyse yapılan her ürün çok tatlı, orjinal ve izlenmesi zevkli şeylerdi.

Sonuç olarak, bu konunun bir sonucu yok. Eski bir demo izlerken demonun yayınlanma tarihine bakmanızı öneriyorum, keza şu an anlam ifade etmesede, zamanı için çok başarılı bir demo olabilir.
